2008-06-13

Домэйн нэрнүүдийн талаар

Домэйн нэрүүд нь “Local.Office.A” , “Local.Office.B” , “New.York.Office” гэх мэт олон янз байдаг. Эдгээр нь компанийн хувьд энгийн сайхан боловч энэ нь интернэтд ямар нэгэн мэдээлэл өгч чадахгүй. Хэдийгээр энэ нь тухайн домэйн нэрийн систем нь ямар нэг мэдээлэл өгч чадахгүй боловч цорын ганц давтагдашгүй хаягыг үүсгэх боломжтой. Мөн өөрийн домэйнаа өргөтгөн дэд домэйнууд үүсгэж болох бөгөөд жишээ нь: “New.York.Office” домэйнд багтсан дэд домэйнууд болох “ny.office.company.com” домэйны хувьд bataa@ny.office.company.com гэх мэт хэрэглэгчдийг үүсгэн эдгээр хэрэглэгчид нь энэхүү бүртгэлээ ашиглан эмэйл илгээх болон хүлээн авах боломжтой. Хэрвээ та дээрх эмэйл хаягыг сайн тогтоож зөв бичиж явуулах юм бол өөр буруу хүнд илгээсэн шуудан чинь очих болно.

Жишээ нь: bataa@office.company.com гэх юм бол тухайн компанийн ерөнхий домэйн дээрх үүсгэсэн хэрэглэгчрүү эмэйл маань чиглүүлэгдэх болно. Хэрвээ таны домэйн хаяг чинь “com” гэсэн өргөтгөлтэй байх юм бол үүнийг тодорхойлох эсвэл байрлалыг нь тогтооход энгийн хялбар бөгөөд энэ төрлийн домэйн нэр нь “дээд түвшиний” домэйнүүд хэмээн тооцогддог. “com” нь “COMmercial organization” гэсэн үгний товчлол бөгөөд анх амеркийн компаниуд хэрэглэж байсан бөгөөд одоо өөр хүссэн байгууллага, компаниуд хэрэглэж болно. Гэхдээ интернэтийн үйл ажиллагаа нь цорын ганц гэсэн зарчмаар явагддаг учраас таны хүссэн нэртэй домэйн хаягыг хэн нэгэн хувь хүн эсвэл өөр байгууллага авсан бол та өөр нэртэй домэйн хаяг сонгохоос өөр аргагүй эсвэл тухайн домэйнийг эзэмшигчээс нь дахин худалдаж авч хэрэглэж болох юм.

Бусад төрлийн “дээд түвшиний” домэйнүүдэд дараах домэйн хаягууд ордог.

GOV

Government

ORG

Үгүйn-Profit Organisation

EDU

Education Establishment

Саяхан эдгээр дээд түвшиний домэйнүүдэд шинээр хэд хэдэн төрлийн домэйнүүдийг нэмсэн бөгөөд эдгээр нь нээх өргөн хэрэглэгддэггүй. Эдгээр нь: firm, store, web, arts, rec, info, nom болно.

Бусад улс орнуудын сүлжээнд хоёр үсгээс тогтсон домэйн хэрэглэдэг бөгөөд дараах хэлбэртэй байна. Энэ нь тухайн улс бүр өөр өөрийн гэсэн домэйнтэй байх боломжыг олгодог бөгөөд манай монгол улсын хувьд “MN” гэсэн домэйнийг эзэмшдэг билээ.

MN

Mongolia

UK

United Kingdom

JP

Japan

GM

Gambia

AQ

Antarctica

RU

Russia

Эдгээр дээд түвшиний домэйнүүдээс гадна бас энгийн “Company” буюу “co” гэсэн болон хоёр өөр домэйнуудыг хослуулан хэрэглэх нь бусад газар орнуудад нэлээд өргөн болоод удаж байна. Жишээ нь:

open.gov.mn

Монгол Улсын Засгийн Газрын сайт

msc.co.mn

Монголын MSC group-н сайт г.м

Цааш унших...

Эмэйл ямар ашигтай вэ?

Эмэйл нь бизнэсийн байгууллагуудын интернэтд холбогдох болон түүгээрээ дамжуулан ашиг олох болон үйл ажиллагаагаа сурталчилах нэг сайхан арга хэрэгсэл болоод байна. Энэ нь дэлхий даяар байгаа хүмүүст мэдээллээ хүргэх энгийн бөгөөд эдийн засгийн хувьд хэмнэлттэй байдаг. Америкийн Нэгдсэн Улсад дотоодын телефоны ихэнх хэсэг нь үнэгүй байдаг ба энэ нь мэдээллээ алс хол зайд үр ашигтай дамжуулах сайхан боломж байдаг. Эмэйлийг хэрэглэснээр телефон утасныхаа тооцоог мэдэгдэхүйц багасгаж болно. Ихэнх тогтвортой ажиллагаатай арилжааны байгууллага нь эмэйл үйлчилгээг маш ихээр ашигладаг. Эмэйл нь уламжлалт цаасаар дамжуулдаг шуудангийн үйлчилгээтэй системтэй ерөнхийдөө адилхан. Эмэйл шууданг илгээснээр ямар ч цаг хугаанд байсан дэлхий хаана ч ямар ч байгууллагад ажиллаж байсан хамаагүй ажилчин, группын болон бусад хэсэг бүлгээрээ ажилладаг хүмүүс илгээгчийн шууданг хүлээн авч унших боломжтой юм. Шуудан нь явсан болон зөв хүндээ илгээгдсэний баталгаа бол тухайн шуудан очсон хүнээс хариу ирэх эвсэл эх хувь нь таны компьютер дээр хадгалагдан үлдсэн байдал юм. Хүлээн авагч нь таны илгээсэн тэдгээр эмэйлүүдийг цуглуулах эсвэл ангилан хадгалж авах боломж байгаа нь бас нэгэн давуу тал юм. Гар утас хэрэглэгчид нь мөн таны илгээсэн эмэйлүүдийг үзэх эсвэл дурын газар орон байрлалаас эмэйл үйлчилгээндээ хандах боломж нь нээлттэй болсон. Хэн нэгэн таньд эмэйл илгээсэн бол та энэ дэлхийн хаана ч явж байсан нууц үг болон хэрэглэгчийн бүртгэлээ ашиглан эмэйл үйлчилгээнд нэврэн шалгаж болно. Гол санаа маш энгийн бөгөөд нөхөрсөг ба хүсвэл та өөрийн эмэйл шуудангуудаа хадгалахгүй эсвэл өөр төрлийн компьютерийн сул зайтай хэсэгт хуулж үлдээж болох юм. Цааш унших...

2008-06-09

Үнэн тас дуу байна аа айн.

Хамт ажилладаг нэгэн Норжмаа гэдэг бүсгүйн компьютер дээрээс сонсоод маш ихэд таалагдсан тул блог дээрээ тавиж над шиг сонсож амжаагүй яваа нэгэнд нь сонсогдог гээд тавичихлээ. Бас үгийг нь plugn болгоод хийчий. Нэгэн бүсгүй энэ тэр гээд биччихээр ууралчих байхдаа кэкэ. Санаа үнэндээ нийлдэг жинхэнэ элдэв аашгүй сайхан монгол бүсгүй байгаа юмаа. Ярилцахад хүртэл амар гээч, гэхдээ мэдээж зөрүүд зөн гэж байлгүй яахав кээкэк. За үг олдож үхэр холдлоо дуугаа хийчий.




Apologize lyrics

I'm holding on your rope,
Got me ten feet off the ground
I'm hearin what you say but I just can't make a sound
You tell me that you need me
Then you go and cut me down, but wait
You tell me that you're sorry
Didn't think I'd turn around, and say...

It's too late to apologize, it's too late
I said it's too late to apologize, it's too late

I'd take another chance, take a fall
Take a shot for you
And I need you like a heart needs a beat
But it's nothin new - yeah yeah
I loved you with a fire red-
Now it's turning blue, and you say...
"Sorry" like the angel heaven let me think was you
But I'm afraid...

It's too late to apologize, it's too late
I said it's too late to apologize, it's too late

It's too late to apologize, it's too late
I said it's too late to apologize, it's too late
It's too late to apologize, yeah
I said it's too late to apologize, yeah-
I'm holdin on your rope, got me ten feet off the ground... Цааш унших...

Эмэйл сервер гэж юу вэ?

За танд эмэйл уншиж бичих боломж олгодог email client программ байлаа гэхэд, тэр программ чинь ямар нэгэн email server-т холбогдох хэрэгтэй болно. (харин Hotmail, Yahoo гэх мэт vнэгvй вэб эмэйл vйлчилгээнvvд бол цаад компанийхаа серверийг хэрэглэж байгаа гэсэн vг). Интернэтэд холбогдсон компъютерт тусгай программ хангамжыг суулгаад server болгон ашиглаж болно. Ингэвэл бусад хvмvvс энэ компъютер луу хандаж ямар нэгэн мэдээлэл авах боломжтой болно.

Эмэйл сервер бол эмэйл шуудангуудыг бусад үйлчлэгч эсвэл өөр серверүүдийн хооронд дамжуулах болон хадгалах ажиллагааг хэрэгжүүлж ажлын голыг нугалдаг. Мэйл сервер нь хадгалах зай болон хэрэглэгчийн шуудандаа хандах дүрмийг тодорхойлох мөн хэрэглэгчдийн жагсаалт бас холболтын модулиудаас тогтдог.

Хадгалах зай нь дотоод хэрэглэгчдийн шууданг хадгалах бөгөөд шуудангуудыг бусад газруудруу дамжуулан өнгөрүүлэх ба тэдгээрийг түр зуур хадгалах үйлчилгээтэй. Энэ нь ихэвчлэн энгийн өгөгдлийн сангийн мэдээлэл байдаг. Бүртгэгдсэн хэрэглэгчдийн илгээх гэж байгаа шуудангуудыг аюултай эсвэл сэжигтэй гэж үзвэл серверийн эзэмшигч нь явуулах эсэхийг нь шийдэж болно. Жишээ ямар нэгэн хэрэглэгч нь тусгай хаягт болон компанид шуудан илгээж болох эсэхийг шийдэж болно.

Хэрэглэгчдийн жагсаалт нь эмэйл серверийн өгөгдлийн санд бүртгэлтэй байгаа хэрэглэгчдийн байрлал болон хоорондын холболтыг хангадаг.

Холболтын модуль нь шуудан зөв дамжигдсан баталгаа болон бусад эмэйл үйлчлэгчид болон серверүүдийн хоорондын холболтыг хангах харилцааг зохицуулдаг.

Эмэйл серверийн гол шаардлага нь программ, модулиудыг суулгаж ашиглахад амар байх явдал байдаг. Хэрэглэгчид заримдээ эмэйл серверийн зохион байгуулагчруу тэдгээрийн хэрэглэгчийн жагсаалтанд бүртгэлтэй хэрнээ дээрх үйлчилгээг дэмжихгүй байна хэмээн гомдолдог. Ихэнх мэйл серверүүд нь гаднаас хэвийн үйл ажиллагааг нь хангахад зориулагдан тохируулагдсан байдаг. Энэ нь заримдаа шуудан илгээх болон бусад зарим үйл ажиллгаанд саад болох эсвэл ийм байдал үүсч болзошгүй нөхцлийг урьдаас тогтоосон байдаг.

Ихэнх эмэйлийн хувьд хэрэглэгчид төдийлэн мэдээд байдаггүй зүйл бол эмэйлийг хэрхэн дамжуулж байгаа болон түүн дээр ажиллаж байгаа протоколууд юм. Мөн зарим хэрэглэгчид эмэйлийг хаана хадгалагдаж байдаг талаар муухан төсөөлөлтэй байдгаас эмэйл нь байнга л байж байдаг зүйл мэт санадаг. SMTP, POP3 болон IMAP протоколууд нь маш нарийн ажиллагаатай учраас э-мэйл шуудангийнхаа толгойн хэсэгт дараах хэд хэдэн чухал шаардлагатай мэдээллийг агуулж дамжуулдаг.

· Server IP – Серверийн IP хаяг

· Client IP – Харилцагчийн IP хаяг

· Server Port – Серверийн портын дугаар

· Client Port – Харилцагчийн портын дугаар

· E-mail protocol ID – Эмэйл протоколын дугаар

· E-mail Sender – Эмэйл илгээгч

· E-mail Recipient List – Эмэйл хүлээн авагчын жагсаалт

· Total Recipient Count – Нийт хүлээн авагчын тоо

· Message ID – Шуудангийн дугаар

· Status – Төлөв байдал

Эдгээр нь тухайн эмэйлийг хүлээн авах ёстой хэрэглэгчийн эмэйл сервер хүртэл үнэн зөв дамжигдах хүртэлх бүх л мэдээллийг сүлжээний түвшин бүрд дамжуулахад маш чухал байдаг. Энэ эмэйл нь хүлээн авах хүний хувийн шуудангийн хайрцагт хүрч хадгалагдах болон тухайн шууданг ирсэн эсэхийг шалгах хүртэл нэлээдгүй олон эмэйл серверийг дамжин өнгөрөх бөгөөд тэр хэрээрээ мөн эрсдэлд өртөх магадлал нь өсдөг. Иймээс эмэйл сервертэй албан байгууллага Интернэт Үйлчилгээ Үзүүлэгчид бүгдээрээ тэдгээрийн нууцлалын асуудал дээр маш их анхаарч ажиллах хэрэгтэй болдог.


Цааш унших...

Эмэйл үйлчлэгч гэж юу вэ?

Магадгvй та єнєєдєр хэд хэдэн найзаасаа эмэйл хvлээж авсан бизээ. Тэдгээр захиагаа vзэхдээ та ямар нэгэн тєрєлийн email client (эмэйл vйлчлэгч) хэмээх программ хангамж хэрэглэсэн байгаа. Олон хvмvvс Microsoft Outlook, Outlook Express, Eudora, Pegasus, Thunderburd гэх мэт email client (stand-alone) программ хэрэглэдэг, мєн Hotmail, Yahoo гэх мэт vнэгvй эмэйл хэрэглэдэг хvмvvсийн хэрэглэдэг email client нь вэб хуудас байдалтай байна. Аль ч тєрлийхийг нь хэрэглэсэн байлаа гэсэн email client-vvд нь дараах vндсэн vvргvvдийг гvйцэтгэдэг.

- Таны шуудангийн хайрцаганд (mailbox) байгаа захиануудын гарчиг, хэнээс ирсэн, хэзээ ирсэн гэх мэт мэдээлэлийг буюу ер нь ирсэн захиануудын header (толгой) хэсэгvvдийг жагсаалт байдалаар vзvvлнэ.

- Дээрхи жагсаалтаас та уншихыг хvссэн эмэйлаа сонгон бvтэн эхийг нь унших боломжтой.

- Та шинэ захиа бичиж, илгээж болно.

- Мєн ихэнх email client-vvд танд явуулж буй захиандаа хавсралт (attachment) маягаар текст бус тєрєлийн мэдээлэлийг дамжуулах боломжийг бас олгодог.

Үйлчлэгч нь голдуу энгийн тэкст бичигч болон хаягын дэвтэр, архивийн хэсэг, холболтын хэсгүүдээс тогтож байгааг та харж байна.

1.4.1 Тэкст засварлагч

Тэкст засварлагч нь шуудангийн биеийг бүтээх болон голдуу шуудангийн бичсэн биеийг хэлбэржүүлэхэд ашиглагддаг. Мөн шууданд файл болон баримтуудыг хавсаргаж явуулах зэргийг хариуцдаг. Жишээ нь: диаграмм болон схемүүдийг эмэйл шууданд хавсаргах мөн ирсэн эмэйлүүдийн ажиллагааг удирдах процесс болон тэдгээрт хариу илгээх гэх мэт.

1.4.2 Хаягын дэвтэр

Хаягын дэвтэр нь мэдээж тэдгээр эмэйлүүдийн хаягыг хадгалахаас гадна тэдгээрийн энгийн хэлбэрт оруулах болон хаягын алдааг засах боломж олгодог.

1.4.3 Архивийн хэсэг

Архивийн хэсэг нь тэдгээрийг хадгалах болон илгээсэн ба хүлээн авсан эмэйлүүдээс хайх ажиллагаа ба устсан шууданг энгийнээр сэргээхэд ашиглагддаг. Мэдээж эдгээр эмэйл үйлчлэгч программуудад нь бодит харилцаа холбоонд хамгийн энгийнээр ашиглагдахын тулд эмэйл сервер хэрэгтэй.

Цааш унших...

Хэн нэгэнд нь хэрэг болох юм уу?

Ойрд ер нь жаахан завгүй байсан болхоор хааяа бичхээрээ бодлын ертөнцөө нээсэн байна. Дээр үед хэлж байснаараа эмэйлийн талаар багахан цуврал бичхээр шийдлээ. Магад хэн нэгэнд нь хэрэг болж болох юм. Энэ сэдвээр дипломын ажилаа хийсэн боловч ажил энэ тэр гээд сайн дуусгаж чадаагүй ороод хөөрхөн хэдэн оноо алдсан бөлгөө. кэкэк за олон үгээр яах вэ? ажилдаа ормой.

Оршил

Эмэйл гэж юу вэ?

Эмэйл нь богино хугацаанд дан тэкст мэдээллийг бусад хэрэглэгчийн компьютерийн систем болон ямар нэгэн компьютерийн сүлжээг ашиглан илгээх бөгөөд түүнийг хүлээн авагч нь төвөггүй уншиж чадна. Эмэйл хэрэглэгч нь хувийн эмэйл системээс бүрддэг бөгөөд эмэйл серверийн систем нь зөвхөн илгээсэн болон ирсэн эмэйлийг ямар нэгэн эмэйл хэрэглэгчийн программ хангамжыг ашиглан эмэйл хайрцаг эзэмшигчид нь үзүүлдэг. Єнєєдєр эмэйл нь интернэтийн сvлжээнvvдэд хамгийн их ачаалал vvсгэдэг программ хангамжуудын нэг. Ер нь жирийн захиаг бодвол хурдан, хямдхан гээд олон талын давуу талтай билээ. Интернэт өргөжин тэлэхийн хэрээр үйлдвэрлэгчид нь өөрийн гэсэн эмэйл системийг интернэтд холбон маш чадварлагаар шуудан дамжуулахаас гадна дотоод сүлжээндээ ашиглаж байна.

Энэхүү дүр төрх нь программ хангамжаар дотоод шуудангын стандартад хөврүүлэн интернэтээр дамжуулах чадвартай байдаг илүү тохиромжтой сайшаалтай юм. Энэ систем нь нийтээр байгуулан ашигласан хамгийн урт эмэйл дамжуулах болон дэлхий нийтээр интернэтд эмэйлд хандах хамгийн бага асуудалтай арга юм.

Интернэт хөгжиж эхэлсэн цагаас хойш нийтээр хэрэглэдэг системүүд маш түгээмэл болсон нь ихэнх бизнэсийн байгууллагууд интернэтийн стандартаар дамжуулан дотоод майл үйлчилгээг хийж эхэлсэн. Энэ нь хямд үнэтэй бөгөөд худалдаалагчид нь эмэйл үйлчлэгчийн программ хангамж эсвэл бусад төрлийн техник хангамжын орчингуудаас сонгон мэдээллийн технологийн зохицуулалт хийх боломжтой байдаг.
Цааш унших...

2008-05-31

Би одоо ч хүүхэд

Алиахан жаахан дүү нартайгаа ах нь барьцсан юм биш ээ!
Аниргүй зүүдэндээ цагаахан байдаг болхоор нь атаархсын
Аав ээжээсээ халамж нэхэн өмөлзөх тэр хөөрхөн уруул
Ах эгчээсээ чихэр гуйн гуниглах тэр залитай харцыг
Дахиад хэзээ ч гаргаж чадахгүй болхоороо өнөөдөр л жаахан атаархая
Санаанаас гардгүй дурсамжын цаана хүүхэд нас л хамт байдаг
Салж чадахгүй ээжийгээ уурлуулж байхдаа жаалхан нас минь жаргалтай байж
Сайран гартай элсэн дээр тонгочиж байсан нас хүүхэд л байсан
Санахын би багадаа дэггүй хүүхэд байждээ багшдаа загнуулаал
Дахиад би тэгэхгүй гэж амлаж байж гэртээ хариж байсан санагдана
Оддын дунд мөлхөө чигээрээ үлдсэн хүүхэд нас минь
Орчлонгын хаа нэгтээ гэнэн хонгор дуутай минь үлдсэн байхдаа
Он жилүүдийн ардаас эргээд нэг хархад өлгийний минь үнэр арилаагүй ч юм шиг
Орилж ирсэн орчлонгын тавилан тэр л хэвээрээ үргэлжилж байна
Даанч би эргээд өлгийндөө багтахгүй ч эжийдээ л жаахан үлджээ
Хорвоод мэндэлсэн цагын ган эрчис шиг хоолой одоо хаана байгаан
Харваад одсон хүүхэд насны дурсамжыг эргээд би олохгүй болжээ
Хүн л юм чинь мөлхөж тэнцэнэ өвдөгний шалбархаа хаана байгаан
Хүн болсон ховорхон заяанд хүүхэд нас минь жаргалтай байжээ
Давчуу ч гэлээ хорвоод хөлийн минь мөр бойтогтойгоо хамт үлджээ
Нар шарсан өдрийн халуунд гэрийн сүүдэрт лав би унтаж байсан биз
Намайг тэгээл ялаа шумуул хазаж л байсан байж таараа
Нам унталгүй эжийгээ хичнээн шөнө зовоосон бол бас ядраасан бол
Намар оройн хяруунд би даараагүй ээ, ээжийнхээ өвөрт дулаахан байсан юм
Даанч би жаахан байж ээжийнхээ нөмөрч хоргодоод хүүхэд нас минь дулаахан байж
Бодоод байхад хүүхэд нас яасан хурдан ямар жаргалтай өнгөрөө вэ? Инээсэн, уйлсан, баярлсан хүүхэд нас сайхан байжээ. Одоо тэгээд ээжийнхээ сэтгэлд л жааханаараа үлдсэн байнадаа. За Хорвоогийн сайхан ээжүүд, хонгорхон жаахан дүү нартаа баярын мэнд хүргэе? Цааш унших...